ŞANGAY İŞBIRLIĞI ÖRGÜTÜ VE TÜRKIYE’NIN OLASI İLIŞKILERI - KHALEQI, Zahir Ahmad; Sadruddin Oghli, Jamaluddin (PEARSON JOURNAL, 2021)
SSCB’nin dağılmasıyla beraber soğuk savaştan sonra dünya tek kutuplu döneme girmiştir. bu dönemde ABD dünya hakimiyeti iddialarıyla eski sovyet bölgelerinde bağımsızlık ve kuruluş süreçlerinde sıcak ilişkiler kurarak bölgeyi etkisi altına almak istemektedir. ABD ve batı ülkelerinin bu yayılmacı politikalarından hoşnut olmayan Çin ve Rusya, bölgedeki tehditlere karşı aralarında uzun yıllardır devam eden sınır problemlerinin üzerine giderek 1996 yılında güvenlik ve ticari işbirliği tesis etmek adına ve ABD’yi bölgeden uzaklaştırmak için Şangay 5’lisi örgütünü kurmuştur. 2001 yılında Özbekistan katılımıyla örgütün ismi Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) olarak değişmiştir. Son dönemde Türkiye’nin AB üyelik süreci duraksadığı için Türkiye’de dış politikada Avrasya’ya yöneliş ve bir alternatif olarak Şangay İşbirliği Örgütüne üyelik tartışılmaya başlamıştır. 2012 yılında ise Türkiye ŞİÖ’de dialog ülkesi olarak kabul edilerek tam üyelik sürecine henüz girememiştir. Bu çalışmada, öncelikle Şangay İşbirliği Örgütünün kuruluşu ve yapısı hakkında değinerek Türkiye’nin mezkur örgüte üyelik süreci, üye olmanın avantajları ve dezavantajları çerçevesinde Türkiye-ŞİÖ ilişkileri incelenmiştir.