Mohammed Davud Han Dönemi (1973–1978): Devletin Yeniden Kuruluşu, Modernleşme Arayışı ve Afganistan’da Siyasal Dönüşüm - AKTEL, Mehmet; AZIZ, Zabihullah (PEARSON JOURNAL, 2025)
Bu makale, Afganistan’da 17 Temmuz 1973 darbesiyle başlayan Mohammed Davud Han dönemini modern devlet inşası, merkezileştirme politikaları ve kalkınmacı modernleşme perspektifinden incelemektedir. Zahir Şah döneminin son yıllarında belirginleşen kurumsal tıkanma, temsil krizi ve yönetim kapasitesindeki zayıflama ile 1964 Anayasası sonrasında ortaya çıkan parçalı parlamenter yapı ve ideolojik kutuplaşma, dönemin arka planını oluşturmaktadır. Bu bağlamda 1973 darbesinin iç ve dış dinamikleri, Davud Han’ın ordu ve bürokrasi içerisindeki konumu ve monarşinin meşruiyet kaybı analiz edilmektedir. Cumhuriyet yönetiminin kurulmasının ardından parlamentonun fiilen devre dışı kalması, taşra idaresinin merkezileştirilmesi, güvenlik bürokrasisinin yeniden düzenlenmesi ve planlama kurumlarının güçlendirilmesi ayrıntılandırılmaktadır. Ayrıca sanayileşme, altyapı yatırımları, kırsal kalkınma ve eğitim alanındaki politikalar üzerinden kalkınmacı devlet anlayışı tartışılmaktadır. Son olarak dış politika yönelimleri ile PDPA dönemi, mücahit yönetimleri, Taliban’ın ilk iktidarı ve 2001 sonrası devlet inşa süreçlerinde Davud Han döneminin kurumsal ve zihinsel mirası değerlendirilmekte; 1973–1978 arası dönemin Afganistan’ın modern siyasal gelişiminde kritik bir geçiş eşiği oluşturduğu ileri sürülmektedir.