ATTILA - TANSÜ, Yunus Emre; ŞAHAN, Züleyha (PEARSON JOURNAL, 2020)
Avrupa Hunları, Asya Hunlarının devamıdır. Bu topluluk, IV. yüzyıldan itibaren Doğu Avrupa’da görülmeye başlamıştır. Burada devlet kuran Hunlar’ın en önemli kağanlarından biri Attila’dır. Gösterdiği başarılardan dolayı Attila’ya Tanrı’nın Kırbacı ünvanı verilmiştir. Attila, amcası Rua’nın yanında yetişerek, devlet idaresi ve dış siyaseti hakkındaki esasları öğrenmiştir. Attila, 434 yılında devleti kardeşi Bleda ile yönetmeye başlamıştır. Bleda, zevk ve eğlenceye düşkün olduğundan dolayı Attila, devleti genelde tek başına idare etmiştir. 434 yılında, II.Theodosios Hun sınırlarına Plinthas başkanlığında, bir elçilik göndermiştir. Attila bunu fırsat bilerek Doğu Roma İmparatorluğu ile Margos (Konstantia) Antlaşması’nı imzalamıştır. Avrupa Hun Devleti, bu antlaşma ile siyasi ve ekonomik anlamda önemli ayrıcalıklar elde etmiş, ayrıca Doğu Roma üzerinde hakimiyet kurmuştur. Ren, Alpler ve Vistül Nehri boyunca olan bölgeleri topraklarına katmış, bir çok kavmi ve Bulgarları hakimiyeti altına almış, Pannonia Prima dağıtılmıştır. Bununla birlikte imparatorluk haline gelen Avrupa Hun Devleti, 440 senesine Doğu Avrupa’ya baskıyı arttırmış, 442 yılında ise Belgrad’a yürümüştür. Bundan sonra Attila Balkan Yarımadası’nın bazı kısımlarını, Tuna boyundaki kaleleri ele geçirmiş, Sirmium Naissus (Missa) ve Sofya gibi şehirleri etkisiz hale getirmiştir. Böylece I. Balkan Seferi başarıyla tamamlanmıştır. 445 yılında Attila’nın ağabeyi Bleda öldükten sonra, Orta Avrupa ve Batı Asya’nın hakimi olan Attila, yönetimi tek başına idaresi altında bulundurmuştur. M.S. 447 senesinde Attila, Doğu Roma İmparatorluğu’nu tamamen etkisi altına almak için tekrar yönünü Balkanlara çevirdi. Bu düşüncesinde o dönemde Roma’da ortaya çıkan büyük İstanbul depremi, salgın hastalıklar, ekonomik anlamda yetersizlik gibi etkenler de çok ön plandaydı. Nitekim tüm fırsatlardan sonra Attila imparator Theodosios ile bir takım mektuplaşmalarla isteklerde bulundu. İmparator bu istekleri ağır bulunca da Attila, II. Balkan Seferi’ne çıkmıştır. Bu seferle birlikte Attila, İstanbul’a kadar engelleri kaldırmış ve sonuç olarak iki devlet arasında Anatolios Barışı imzalanmıştır. Attila, bu antlaşma ile Doğu Roma’dan çok ağır siyasi ve ekonomik isteklerde bulunmuştur. Bunun üzerine İmparator Theodosios, Attila’ya suikast düzenlemiş ancak bu suikast başarılı olamamıştır. Tüm bu başarılarının ardından Attila’nın, mitolojideki Savaş Tanrısı Ares’in kılıcını elinde bulundurmasına inanılmıştır. Nitekim bu kılıcı elinde bulunduran her kimse, bu kişinin yeryüzüne hükmedeceğine inanılmıştır. Attila düzenlediği birçok sefer sonrası Sasaniler’i de ortadan kaldırmak istiyordu. Ancak İtalya Seferi sonrası 453 yılında düğün gecesi şüpheli şekilde ölmüştür.