YAPAY ZEKA VE ROBOT TEKNOLOJİSİ ÖZELİNDE TOPLUMSAL HAREKETLERİ ANALİZ ETMEK - TOKSOY ÇAĞAL, Meltem (PEARSON JOURNAL, 2021)
İnsanlık tarihine bakıldığında toplumlarda yaşanan değişimlerle birlikte farklı nitelikte toplumsal hareketlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Yaşanılan dönemin özelliğine ve içeriğine göre sosyal hareketler eski ve yeni sosyal hareketler olmak üzere iki şekilde sınıflandırılmıştır. İlk ortaya çıkan toplumsal hareketler devrimsel nitelikte iken sonrasında ortaya çıkanlar her ne kadar farklı şekillerde adlandırılsa da toplumda yaşanılan memnuniyetsizlikleri dile getirme amacı taşımaktadır. Toplumsal hareketlerin en önemli sebeplerinden biri yaşanan teknolojik gelişmeler ve bu gelişmelerin getirdiği çeşitli alanlardaki değişimlerdir. Günümüz dünya toplumlarının, yapay zekâ ve robot teknolojisinde yaşanan ilerlemeler ile yeni bir değişim ve dönüşüme girdiği bilinmektedir. Bu değişimle birlikte yapay zekâ ve robot teknolojisi toplumlar için avantajlar ve dezavantajları da beraberinde getirmektedir. Bununla birlikle yapay zekâ ve robot teknolojisinin kullanıldığı bazı uygulamaların bireylerde memnuniyetsizlik, tedirginlik yarattığı da yapılan eylemlerde görülmektedir. YZ ve robot sistemlerinin hangi uygulamalarının bireylerde rahatsızlık veya tedirginlik yarattığını tespit etmek ve bu eylemleri toplumsal hareketler bağlamında ele almak amacı ile yapay zekâ ve robot teknolojisi özelinde toplumsal hareket paradigmalarının analizinin yapılmasının gerekli olacağı düşünülmüştür. Bu kapsamda yabancı basında konu ile ilgili yer alan altı tane haber örneği ve çeşitli kaynaklar, tarihsel tarama modeli ve doküman analizi tekniği ile incelenmiş elde edilen veriler literatür ile desteklenmiştir. Bu kapsamda ilk olarak yapay zekâ-robot teknolojisi ve toplumsal hareketlerin tanımı yapılmış, toplumsal hareket kuramlarına yer verilmiştir. Sonrasında teknoloji ve toplumsal hareketler, yapay zekâ- robot teknolojisi ve toplumsal hareketler arasındaki ilişkinin tarihsel sürecine değinilmiştir. Yapılan analizlerle, bu bağlamda oluşabilecek toplumsal hareketlere dikkat çekilerek farkındalık yaratılacağı düşünülmektedir. Böylece toplumda bu teknolojiye yönelik huzursuzluk yaratan uygulamaların tespiti sağlanarak bu geçişin daha sakin gerçekleşmesi için ne tür tedbir alınması gerektiğine rehberlik edeceği ve ilerde yapılmak istenen benzer çalışmalara da yol göstereceği düşünülmektedir. Son olarak çalışma kapsamında konu ile ilgili önerilerde bulunulacaktır.