Stresin Hastalıklar Üzerindeki Etkisi Üzerine Bir Derleme


Özet Görüntüleme: 78 / PDF İndirme: 25

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.11611576

Anahtar Kelimeler:

Stres, Hastalık, Etki

Özet

    Stres kavramı insanlık tarihi kadar eski olmasına rağmen, tanımı genellikle zorlu bir süreç olmuştur. Her bireyin yaşadığı stresin nedeni kişisel olduğundan, herkesin kendine özgü bir stres deneyimi olduğu söylenebilir. Stres, çağımızın yaygın sağlık sorunlarından biridir. Günlük yaşamımızda, farklılık yaratan herhangi bir durum stres kaynağı olabilir. Stres, dünya genelinde stresle ilişkilendirilen hastalıkların ve davranış bozukluklarının artmasına yol açmıştır. Günlük yaşamda karşılaşılan olaylar, anlaşmazlıklar ve sorunlar da stres seviyesini etkileyebilir. Stresi fark etmek, kaynağına dönmek ve etkilerini azaltmak için bilinçli bir yaklaşım benimsemek önemlidir. Bireyin hayatındaki stresli durumlar, bedenin savaş ya da kaç tepkisi oluşturmak üzere endokrin ve sinir sistemini etkileyen olumsuz çevresel uyarıcılardır. Yapılan araştırmalar, stresin bedensel sağlık üzerindeki etkilerini incelemiştir. Son on yılda, depresyonun ve stresin kalp hastalıkları üzerindeki etkileri daha belirgin hale gelmiştir. Kronik stresin uzun süre devam etmesi durumunda, hafif rahatsızlıklardan başlayarak yorgunluk, endişe, sindirim sorunları, baş ağrıları ve cilt problemleri gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Uzun süreli stresin zararlı olduğu bilinirken, kısa süreli stresin (dakikalar veya saatler süren) bağışıklık sistemi üzerinde koruyucu etkileri olabileceği düşünülmektedir. Akut stres, bağışıklık sisteminde dendritik hücreler, nötrofiller, makrofajlar ve lenfositlerin trafiğinde artış, sitokinlerin olgunlaşması ve işlev gelişimi, yerel ve sistemik düzeyde sitokin üretiminde artış gibi etkilere neden olabilir. Stresin kalp-damar hastalıkları, kanser, klinik depresyon ve HIV/AIDS gibi durumlar üzerindeki etkileri iyi bilinmektedir. Sağlıklı bir yaşam sürdürmek ve stresi tamamen engellemek oldukça zor, çünkü stres faktörleri yaşamın pek çok alanında var ve bazıları başarı, enerji ve büyüme için gereklidir. Stresle başa çıkma stratejileri geliştirmek ve içsel dengeyi yeniden sağlamak için gösterilen çabalar önemlidir. Bu, stresle başa çıkma becerilerini geliştirme, destek arama veya problem çözme gibi çeşitli yöntemleri içerebilir.

 

Referanslar

Alpaslan C. ve Yılmaz E.B. (2023). Temporomandibuler Bozuklukların Etiyolojisinde Stres. ADO Klinik Bilimler Dergisi.12(1):130.

Altınay, M.Z. (2022).Maternal Lipopolisakkarid ve Juvenil Stres Uygulaması ile Oluşturulmuş Sıcak Şizofreni Modelinde Glutamaterjik Reseptörlerin Kinurenin Yolak Enzimlerinin ve Davranışsal Değişikliklerin Farklı Gelişimsel Dönemlerde Cinsiyete Göre Araştırması, Doktora Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Denizli, 29,30.

Aysal N. (2014). Stres Algısı, Başa Çıkma Algısı, Kişilik ve Sağlık Arasındaki İlişkilerin Etkileşimsel Stres ve Başa Çıkma Modelinde İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Psikoloji Anabilim Dalı Psikoloji Yüksek lisans Programı, İstanbul,3,12,114,116,117,118.

Balaban J.(2000) Temel Eğitimde Öğretmenlerin Stres Kaynakları ve Başa Çıkma Teknikleri Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu 15- 16 Ekim1998 Pamukkale Üniversitesi-Denizli PAÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 7.

Baykarabulut A. & Özel Y. (2018). Günlük Yaşam ve Stres Yönetimi, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 1(1), 49, 50, 51.

Çakır İ. (2006). Polislerin İş Stresi ve Bazı Değişkenlere Göre Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, T.C. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Adana,37, 52, 53, 57.

Durak, A. & Şahin, N. (1995), “Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği, Üniversite Öğrencileri İçin Uyarlanması”, Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56, 73.

Emre Yavuz, D. (2023). Stres ve Sağlığı Geliştirmede Stres Yönetimi. Sağlık Hizmetleri Ve Eğitimi Dergisi, 7(1), 9, 14.

Erdoğan İ.(1999) İşletme Yönetiminde Örgütsel Davranış. Dönence Basım ve Yayın Hizmetleri, İstanbul:

Erdoğan T. , Ünsal A. S. & Süt N.(2009)Stresin Çalışanlar Üzerindeki Etkileri: Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.,448, 452, 453.

Gençtan, E. (1997). Psikodinamik Psikiyatri ve Normaldışı Davranışlar. Remzi Kitapevi. İstanbul.3.Baskı. 64.

Gençtan, E.(1998). Psikanaliz ve Sonrasi. Remzi Kitapevi. İstanbul.8.Baskı.51.

Güçlü N. (2001). Stres Yönetimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt 21, Sayı 1 (2001),92 101, 102.

Karamızrak N. (2014). Ses ve Müziğin Organları İyileştirici Etkisi. Koşuyolu Heart Journal,17(1), 55.

Küçükköse, İ. (2015).Lise Öğrencilerinin Öznel İyi Oluş Düzeyleri ile Sürekli Öfke, Öfke İfade Tarzları ve Stres Düzeyleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Mevlana Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı. Konya, 34, 35, 37, 46.

Paşa M. (2007). Stresin Bireysel Performans Üzerindeki Etkileri ve Bir Uygulama. Doktora Tezi, T.C. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Ana Bilim Dalı, BURSA, 4, 8, 14.

Rıce, P.L.(1999). Stress And Health, 3. Edition, Brooks/Cole Publishing Company, New York, 1999’dan aktaran AKMAN, Sevil; “Stresin Nedenleri ve Açıklayıcı Kuramlar”, Türk Psikoloji Bülteni, C. 10, S. 34-35, Eylül-Aralık 2004, s.45.

Sözen, A.(2009). Obez Hastalarda Psikiyatrik Değerlendirme ve Stres Yanıtının Araştırılması. T.C. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı. Psikiyatri Uzmanlık Tezi. İstanbul.11, 13.

Şav V. (2018). Travmatik Stres ve Bedensel Hastalık. Stres ve Bedensel Hastalıklar, Günümüzde Psikosomatik Tıp. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2018, 2.

Taylor, S.E. (1986). Health Psychology (6th edition). New York: McGraw-Hill, Inc.

Ulubayram G. (2015). Tüberküloz Hastalıklarında Stres ve Stresle İlişkili Faktörler. Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü psikoloji (Klinik Psikoloji) Anabilim Dalı, Ankara, 35, 36, 38, 86.

Yazgan İnanç, B. & Yerlikaya, E.E..(2012).Kişilik Kuramları. Pegem Akademi. Ankara, 6.Baskı. 64, 66.

Yurtsever, H.(2009). Kardeşlik Özelliklerinin Stres Düzeyine Etkisi ve Stresle Başa Çıkma Yolları: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı İnsan Kaynakları Programı, İzmir,34, 36, 37.

İndir

Yayınlanmış

2024-06-13

Nasıl Atıf Yapılır

KURAL, T., & KARAAZİZ, M. (2024). Stresin Hastalıklar Üzerindeki Etkisi Üzerine Bir Derleme. PEARSON JOURNAL, 8(28), 1330–1346. https://doi.org/10.5281/zenodo.11611576

Aynı yazar(lar)ın dergideki en çok okunan makaleleri

1 2 > >>